Dấu hiệu điều hòa thừa gas: Cách nhận biết và xử lý
Dấu hiệu điều hòa thừa gas rất quan trọng vì đây là lỗi kỹ thuật nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và tuổi thọ máy. Nhiều người lầm tưởng nạp càng nhiều gas máy càng lạnh, nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Bài viết này từ Sửa Điện Lạnh Sài Gòn Limosa sẽ giúp bạn nhận diện chính xác tình trạng thừa gas, hiểu rõ tác hại và biết cách xử lý an toàn, đúng kỹ thuật.
Tác hại nguy hiểm khi máy lạnh bị nạp quá nhiều gas
Điều hòa bị nạp quá nhiều gas không chỉ làm máy chạy kém lạnh mà còn gây ra hàng loạt vấn đề nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến hỏng hóc vĩnh viễn.
Hỏng máy nén (Block): Đây là tổn thất nặng nề nhất. Gas lỏng dư thừa tràn về máy nén khiến nó phải nén chất lỏng thay vì chất khí, gây ra hiện tượng “lỏng kỳ”. Điều này tạo ra lực va đập cực mạnh bên trong, làm gãy vỡ các chi tiết như piston, xupap, dẫn đến cháy block.
Tăng chi phí điện năng đột biến: Máy nén phải hoạt động quá tải liên tục để xử lý lượng gas dư, khiến công suất tiêu thụ điện tăng vọt, có thể cao hơn 30-50% so với bình thường.
Giảm tuổi thọ toàn hệ thống: Áp suất hệ thống luôn ở mức cao khiến các linh kiện như van tiết lưu, dàn nóng, dàn lạnh chịu áp lực lớn, nhanh chóng bào mòn và xuống cấp.
Gây hư hỏng các thiết bị điện tử: Dòng điện tăng cao và nhiệt độ hoạt động bất ổn có thể làm cháy tụ điện, hỏng board mạch điều khiển, khiến việc sửa chữa phức tạp và tốn kém hơn.
Cách dấu hiệu điều hòa thừa gas chính xác nhất
Việc nhận biết sớm dấu hiệu điều hòa thừa gas giúp bạn kịp thời xử lý, tránh các hư hỏng nặng. Dưới đây là 5 dấu hiệu điển hình nhất, được mô tả chi tiết để bạn dễ dàng cảm nhận và so sánh.
Máy chạy nhưng khả năng làm lạnh kém hoặc không lạnh
Đây là dấu hiệu điều hòa thừa gas dễ nhận thấy nhất. Dù bạn bật máy ở nhiệt độ thấp nhưng hơi thổi ra từ dàn lạnh chỉ mát dịu, không có cảm giác lạnh sâu. Phòng lâu mát, thậm chí không đạt được nhiệt độ cài đặt. Nguyên nhân do gas dư khiến áp suất ngưng tụ quá cao, hiệu quả trao đổi nhiệt tại dàn lạnh bị suy giảm nghiêm trọng.
Block điều hòa kêu to và rung lắc bất thường
Bạn sẽ nghe thấy tiếng ù ồn to khác thường phát ra từ dàn nóng, kèm theo độ rung mạnh có thể cảm nhận khi đặt tay lên vỏ máy. Tiếng kêu có thể nặng nề, gằn giọng, đôi khi lẫn tiếng gõ lọc cọc do lỏng kỳ. Đó là vì máy nén đang vật lộn để nén lượng gas quá tải, hoạt động vượt xa ngưỡng thiết kế an toàn.
Máy lạnh tự ngắt liên tục sau khi chạy một lúc
Máy chạy được khoảng 10-15 phút thì tự tắt, sau đó một lúc lại tự khởi động lặp đi lặp lại. Đây là phản ứng tự bảo vệ của rơ-le áp suất cao. Khi gas quá nhiều, áp suất phía đầu đẩy máy nép vượt ngưỡng cho phép, rơ-le sẽ ngắt mạch buộc máy dừng để tránh nổ block.
Dòng điện hoạt động cao hơn định mức cho phép
Bạn có thể dùng ampe kìm để đo dòng điện thực tế chạy qua dây nguồn của dàn nóng khi máy đang chạy. Nếu dòng điện đo được cao hơn nhiều so với thông số kỹ thuật ghi trên nhãn máy (thường là +20% trở lên), đó là dấu hiệu điều hòa thừa gas rõ ràng cho thấy máy nén đang phải làm việc quá tải.
Thông thường, ống đồng nhỏ (ống gas lỏng) từ dàn nóng đi ra sẽ mát. Nhưng khi bị thừa gas, bạn sẽ thấy hiện tượng đọng sương hoặc đóng băng một đoạn dài ở ống đồng lớn (ống gas hồi) ngay tại đầu hồi về block. Điều này cho thấy gas lỏng chưa kịp bay hơi hết ở dàn lạnh đã bị đẩy ngược về, làm nhiệt độ ống hồi tụt xuống rất thấp.
Nguyên nhân chủ yếu khiến điều hòa bị dư gas
Tình trạng này hiếm khi xảy ra do lỗi sản xuất mà phần lớn xuất phát từ quá trình lắp đặt hoặc bảo dưỡng không đúng quy chuẩn. Dưới đây là những lý do chính dẫn đến việc máy lạnh bị dư thừa môi chất lạnh:
Nhân viên kỹ thuật có tay nghề non kém nạp gas theo cảm tính mà không sử dụng cân chuyên dụng hoặc đồng hồ đo áp suất chuẩn xác
Thợ tiến hành nạp bổ sung gas mới vào hệ thống mà không kiểm tra kỹ lượng gas cũ còn tồn đọng bên trong máy dẫn đến tổng lượng gas vượt mức
Quá trình lắp đặt tính toán sai chiều dài đường ống đồng quá ngắn so với lượng gas mặc định đã được nhà sản xuất nạp sẵn trong cục nóng
Việc sử dụng các thiết bị đo áp suất bị hỏng hoặc sai số lớn khiến thợ kỹ thuật đọc sai thông số và nạp quá tay
Hướng dẫn cách xả bớt gas điều hòa an toàn đúng kỹ thuật
Lưu ý quan trọng: Việc xả gas điều hòa đòi hỏi chuyên môn cao và thiết bị đặc biệt. Hành động tự ý xả gas không chỉ nguy hiểm mà còn vi phạm quy định về bảo vệ môi trường. Bạn nên liên hệ thợ chuyên nghiệp. Quy trình chuẩn bao gồm:
Bước 1: Kết nối đồng hồ đo áp suất gas: Thợ sẽ kết nối bộ đồng hồ đo chuyên dụng vào cổng service valve của dàn nóng để theo dõi áp suất hệ thống chính xác.
Bước 2: Xác định loại gas và áp suất tiêu chuẩn: Căn cứ vào thông số máy và nhiệt độ môi trường, thợ xác định áp suất vận hành chuẩn. Ví dụ: Gas R410A ở nhiệt độ 35°C có áp suất khoảng 120-125 PSI.
Bước 3: Thực hiện xả bớt gas từ từ: Thợ mở van từ từ trên đồng hồ để gas thoát ra có kiểm soát, đồng thời liên tục theo dõi kim đồng hồ cho đến khi áp suất về đúng mức tiêu chuẩn.
Bước 4: Kiểm tra lại toàn bộ hệ thống: Sau khi chỉnh áp, thợ kiểm tra lại nhiệt độ gió thổi ra, dòng điện máy nén và hiệu suất làm lạnh để đảm bảo máy hoạt động tối ưu.
Các lưu ý để tránh tình trạng nạp dư gas lần sau
Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Những lưu ý sau sẽ giúp bạn bảo vệ điều hòa của mình.
Chỉ gọi dịch vụ từ công ty, trung tâm sửa chữa uy tín: Ưu tiên những đơn vị có đánh giá tốt, thợ được đào tạo bài bản và sử dụng thiết bị hiện đại.
Yêu cầu thợ sử dụng đồng hồ đo áp suất chuyên dụng: Quan sát quy trình làm việc. Một thợ giỏi luôn dùng đồng hồ đo và căn cứ vào số liệu, không làm theo cảm tính.
Yêu cầu kiểm tra áp suất và dòng điện trước khi nạp bù gas: Khi nghi ngờ thiếu gas, thợ phải đo đạc đầy đủ để xác định chính xác lượng gas thiếu hụt, tránh nạp thừa.
Bảo dưỡng định kỳ và đề nghị kiểm tra lượng gas: Trong mỗi lần bảo dưỡng, hãy đề nghị thợ kiểm tra áp suất gas để kịp thời phát hiện bất thường.
Câu hỏi thường gặp về điều hòa thừa gas
Làm sao phân biệt điều hòa thừa gas và thiếu gas? Thiếu gas thường khiến dàn lạnh đóng băng toàn bộ, máy chạy yếu. Thừa gas thì dàn lạnh không lạnh sâu, dàn nóng chạy ồn và rung mạnh, máy hay tự ngắt.
Áp suất gas bao nhiêu là chuẩn cho điều hòa gia đình? Áp suất phụ thuộc vào loại gas và nhiệt độ. Ví dụ, với R22 ở 30°C, áp suất khoảng 65-70 PSI. Với R410A ở cùng nhiệt độ, áp suất khoảng 110-115 PSI.
Tôi có thể tự xả bớt gas tại nhà không? Tuyệt đối không. Việc này cần chuyên môn, thiết bị thu hồi gas và cực kỳ nguy hiểm. Gas lạnh có thể gây bỏng lạnh, nổ và gây hại môi trường.
Điều hòa thừa gas có nguy hiểm không? Rất nguy hiểm. Nó có thể gây nổ block, cháy nổ điện, tăng nguy cơ chập cháy và rút ngắn đáng kể tuổi thọ máy.
Sau khi xả bớt gas, máy có chạy lại bình thường ngay không? Nếu được xử lý kịp thời trước khi máy nén hỏng, sau khi xả về đúng áp suất, máy sẽ hoạt động êm ái, lạnh sâu và tiết kiệm điện trở lại.
Vì sao nạp thừa gas lại làm máy kém lạnh? Gas dư làm tăng áp suất ngưng tụ, gas lỏng không thể bay hơi hiệu quả ở dàn lạnh, làm giảm khả năng hấp thụ nhiệt, khiến luồng gió thổi ra chỉ mát chứ không lạnh.
Nhận biết sớm dấu hiệu điều hòa thừa gas là chìa khóa để bảo vệ thiết bị của bạn khỏi những hư hỏng nặng và tốn kém. Khi nghi ngờ máy gặp phải tình trạng này, đừng cố tự xử lý. Hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật viên chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản và trang bị đầy đủ dụng cụ hiện đại của Sửa Điện Lạnh Sài Gòn Limosa. Chúng tôi cam kết chẩn đoán chính xác và khắc phục triệt để, giúp điều hòa nhà bạn hoạt động ổn định, an toàn và tiết kiệm.
Tôi là Võ Văn Hiếu - Giám đốc Kỹ thuật tại Sửa Điện Lạnh Sài Gòn Limosa, với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực điện lạnh dân dụng và công nghiệp, tôi đã trực tiếp xử lý hàng nghìn trường hợp sự cố phức tạp liên quan đến máy lạnh, tủ lạnh, máy giặt… và luôn đặt tiêu chí kỹ thuật chuẩn – an toàn – hiệu quả lên hàng đầu. Tôi chia sẻ những kinh nghiệm thực tế này qua từng bài viết, giúp khách hàng có thêm kiến thức để sử dụng thiết bị điện lạnh đúng cách, tiết kiệm và bền bỉ hơn.
